نزدیک بینی چشم چیست و چگونه درمان می شود؟ علائم و علت آن

نزدیک بینی چشم یکی از شایع ترین بیماری های چشمی است که افراد زیادی به آن مبتلا هستند که به روش های مختلف سعی در درمان آن دارند. راه کارهای متفاوتی در درمان آن وجود دارد که در ادامه به توضیح درباره آن ها خواهیم پرداخت. اگر از جمله افرادی  هستید که به نزدیک بینی دچار هستید و یا علائم ان را احساس می کنید با ما همراه باشید.

نزدیک بینی چیست؟

نزدیک بینی یا میوپیا یکی از انواع بیماری های چشم است که می‌ تواند افراد در سنین مختلف را درگیر کند. اما معمولا شروع آن از سنین کودکی و نوجوانی است. در این عیب انکساری شخص می‌ تواند اجسام نزدیک را واضح ببیند؛ اما در مشاهده اجسام دور مشکل داشته و آن ها را تار می‌ بیند. این دید تار بسته به میزان شدید بودن عیب چشم دارد. هرچه نزدیک بینی شدیدتر باشد، فرد در دیدن فاصله های کمتر نیز دچار مشکل می شود.

اگر در دیدن و خواندن مطالبی در مسافت دراز مانند بیلبوردهای خیابان مشکل دارید، اما هنگام مطالعه کتاب ضعفی را حس نمی کنید، احتمالا به نزدیک بینی دچار هستید! نگران نباشید! زیرا این شایع ترین بیماری چشمی بین افراد خصوصا نوجوانان و کودکان است که با روش های متعددی می توان اصلاح دید را انجام داد.

علت نزدیک بینی چشم چیست؟

برای دیدن اجسام باید نور وارد چشم شود. دید افراد عادی بدین صورت است که نور از طریق قرنیه و عدسی شکسته شده و روی بافت عصبی شبکیه متمرکز می‌ شود. شبکیه در پشت چشم قرار دارد و نور را به سیگنال عصبی تبدیل می‌ کند. سیگنال به مغز ارسال می شود و بدین ترتیب، تصاویر توسط مغز درک می‌ شود.

اما دید افرادی که به نزدیک بینی دچار هستند، بدین شکل نیست! در نزدیک بینی چشم تمرکز نور روی شبکیه دچار مشکل می شود و بدین شکل نور جلوی شبکیه متمرکز می‌ شود. علت این عیب انکساری می‌ تواند انحنای بیش از حد قرنیه یا بزرگ و بیضی شدن کره چشم باشد. این حالت باعث می‌ شود که نور منعکس شده از اجسام دور جلو شبکیه تشکیل شده و تصویر تار شود.

در اصل، نزدیک بینی به دلیل انحنای بیش از حد قرنیه و یا افزایش طول کره چشم در جهت افقی، به وجود می آید.

انواع نزدیک بینی چشم

نزدیک بینی انواع مختلفی دارد که در ادامه با آن ها آشنا خواهیم شد:

• نزدیک بینی درجه بالا: 

نزدیک بینی درجه بالا شایع ترین نوع نزدیک بینی است. در این نوع، کره چشم بیش از حد رشد کرده و طول آن در راستای افقی افزایش پیدا می‌ کند. در نتیجه مشاهده اجسام دور مشکل می‌ شود. این افراد احتمال آب مروارید، گلوکوم و جداشدگی شبکیه افزایش پیدا می‌ کند.

• نزدیک بینی دژنراتیو: 

به این نوع نزدیک بینی که بدخیم هم گفته می‌ شود عامل وراثت در میان است. انی مدل نزدیک بینی نوع نادری از بیماری های چشمی می باشد که معمولا در سنین نوجوانی یا اوایل بزرگسالی ایجاد شده و به‌ مرور بدتر و وخیم تر می‌ شود. در نزدیک بینی دژنراتیو کره چشم خیلی سریع رشد می‌ کند. مشاهده اجسام دور مشکل شده و احتمال جداشدگی شبکیه، رشد غیر طبیعی عروق خونی و گلوکوم افزایش پیدا می کند.

چه عواملی در نزدیک بین شدن چشم دخیل هستند؟

عواملی وجود دارند که ممکن است در نزدیک بین شدن چشم های شما نقش داشته باشند. با توجه به این عوامل می توانید از چشمان خود محافظت نمایید:

1- مشاهده صفحه نمایش:

از زمان کودکی همواره پدر و مادرها به فرزندانشان گوشزد می کنند تا نزدیک صفحه تلویزیون ننشینند! تماشای طولانی مدت صفحه تلویزیون می تواند در نزدیک بینی نقش داشته باشد. همچنین اگر از کامپیوتر و گوشی موبایل زیاد استفاده می کنید و به صفحه آن خیره می شوید به شما توصیه می کنیم این مدت را کاهش دهید و در فواصل زمانی معین به چشمان خود استراحت دهید.

2- انجام فعالیت های طولانی مدت با دید نزدیک:

مطالعه طولانی مدت کتاب، مجلات و … می تواند در نزدیک بین شدن چشمان شما نقش به سزایی داشته باشد.

3- ژنتیک:

اگر یکی از والدین شما دچار نزدیک بینی هستند و با هر دو، به احتمال بالا شما نیز دچار نزدیک بینی خواهید شد. عامل وراثت یکی از اصلی ترین عواملی است که می تواند انتقال دهنده بیماری های چشمی از جمله نزدیک بینی باشد.

نزدیک بینی چه عوارضی دارد؟

نزدیک بینی اگر شدید باشد و اقدامات لازم در جهت اصلاح دید انجام نشود، می تواند به زندگی روزانه افراد آسیب برساند. هر چه این مقدار نزدیک بینی شدیدتر باشد، فرد با مشکلات بیشتری در انجام امور عادی رو به رو شود.

• رانندگی: افرادی که دچار نزدیک بینی هستند نمی توانند به درستی اجسام دور را مشاهده کنند بنابراین رانندگی این افراد خصوصا در شب از خطرناک ترین کارهای ممکن است.
• تحصیل: بسیاری از کودکانی که دچار این عارضه هستند بدون آن که متوجه شوند، در تحصیل دچار مشکل خواهند شد زیرا نمی توانند به درستی بر روی نوشته های تخته تمرکز کنند و آن ها را بخوانند.
• امور عادی زندگی: برای کسانی که اجسام دورتر را نمی توانند به درستی ببیند و تشخیص دهند، اغلب کارها سخت و تا حدی غیر ممکن می شود و به صورت کلی کیفیت زندگی فرد کاهش می یابد.
• خستگی چشم: دید فرد نزدیک بین اگر اصلاح نشود، دائم دچار خستگی می شود

علاوه بر موارد ذکر شده، افرادی که دچار نزدیک بینی هستند، بیشتر از اشخاص دیگر در معرض ابتلا به آب مروارید، گلوکوم و جداشدگی قرنیه هستند.

علائم نزدیک بینی چیست؟

علائمی وجود دارد که به وسیله آن ها می توانید تشخیص دهید که به نزدیک بینی دچار شده اید یا خیر. که در صورت مشاهده هر یک، بایستی به پزشک متخصص رجوع کنید تا تشخیص قطعی را به شما اعلام کند.

• تاری دید در زمان مشاهده اجسام دور
• خستگی چشم
• تنگ کردن چشم در زمان مشاهده اجسام و اشیای دور
• سر درد

بسیاری از کودکان در زمان ابتلا به این بیماری چشمی ممکن است توجه این موضوع نشوند و آن را عادی در نظر بگیرند زیرا اطلاعات کافی در این زمینه ندارند. معلمان و مسئولان مربوطه بایستی در این گونه مواقع والدین کودک را در جریان بگذارند. کودکان ممکن است حتی در ردیف های جلوی کلاس، نتوانند به راحتی نوشته های بر روی تخته را بخوانند. همچنین والدین می توانند از طریق مواردی که در زیر آمده است، نزدیک بینی را در فرزندان خود تشخیص دهند:

• پلک‌ زدن به طور مداوم
• نسبت به اتفاقات در فاصله دور عکس‌ العملی نشان نمی‌ دهد.
• مالش دادن چشم‌ ها به طور مداوم
• تماشای تلویزیون از فاصله خیلی نزدیک

پزشک چگونه نزدیک بینی را تشخیص می دهد؟

پس از مشاهده علائم اولیه، بایستی به پزشک مراجعه شود. پزشک متخصص با یک سری تست ها و دستگاه های مخصوص می تواند این عارضه و مقدار شدت آن را تشخیص دهد. همچنین در این حین برای در نر گرفتن نمره چشم، سئوالاتی نیز از شما خواهد پرسید:

• تست حدت بینایی: 

در این تست برای تشخیص توانایی دید در فواصل مختلف یک چشم پوشانده می‌ شود. نموداری با حروف یا نمادهایی در اندازه‌ های مختلف روبروی شخص قرار گرفته تا جهت آن ها را تشخیص دهد. با دیدن و یا ندیدن هر یک از این نوشته ها با ابعاد گوناگون، مقدار نمره چشم شخص مشخص خواهد شد.

• تست با دستگاه: 

با استفاده از دستگاه لنزهای مختلف تست شده تا لنز مناسب انتخاب شود.

• سایر آزمایش‌ ها: 

متخصص ممکن است بری تشخیص بهتر آزمایش‌ های ساده‌ ای مانند پاسخ مردمک به نور، حرکت چشم، دید جانبی، فشار داخل چشم و وضعیت عدسی، قرنیه و پلک‌ ها را انجام دهد.

• معاینه داخل چشم: 

پزشک برای بررسی دقیق قطره‌ ای داخل چشم می‌ ریزد تا مردمک گشاد شود. با لنز مجهز به نور شبکیه و عصب بینایی بررسی می‌ شود. نگران این قطره نباشید! گشاد شدن مردمک چشم کمک می کند تا پزشک بهتر و راحت تر چشم را ببیند و بررسی کند و هیچ عارضه دیگری ندارد.

راه های درمان نزدیک بینی چشم

برای درمان نزدیک بینی چشم باید اقداماتی انجام شود تا نور روی شبکیه تمرکز پیدا کند. درنتیجه پزشک با به کار گیری از روش های مختلفی، سعی در اصلاح دید فرد دارد. علاوه بر این ها، پزشک بایستی برای پیشگیری از عوارض و بیماری های احتمالی همچون آب مروارید، گلوکوم و جداشدگی شبکیه نیز اقداماتی را انجام دهد.

1- عینک طبی

از اولین راهکارها و تجویزهای پزشک در جهت اصلاح دید می باشد که فرد مبتلا به نزدیک بینی بایستی به صورت مداوم از آن استفاده کند. از عینک می توان برای اصلاح انواع عیوب انکساری مانند نزدیک بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی استفاده کرد. این روش، ایمن ترین و بی دردسر ترین روش در جهت رفع عیوب انکساری چشم است.

2- لنزهای تماسی

استافده از لنز از دیگر روش های رفع مشکل انکساری است. لنز دقیقا روی قرنیه قرار می گیرد و مشکل تمرکز نور را اصلاح و رفع می‌ کنند. لنزهای انواع مختلفی داشته و باید برای کاهش خطر عفونت به نکات مراقبتی دقت زیادی داشت. رعایت بهداشت در هنگام گذاشتن لنز و همچنین برداشتن لنز از چشم بسیار حائز اهمیت است. همچنین استفاده طولانی مدت در طی روز از لنز نیز توصیه نمی شود.

3- انواع جراحی های انکساری

با انجام هر یک از روش های جراحی چشم، نیاز به عینک و لنز از بین می رود. اما به ندرت ممکن است لازم شود بعد از جراحی نیز از عینک طبی استفاده کنید. جراحی های چشمی نیز دارای عوارض خاص خود هستند، به همین دلیل لازم است تا اطلاعات لازم در این زمینه را در جلسه مشاوره از پزشک متخصص کسب کنید.

این جراحی ها، با استفاده از لنز، شکل قرنیه تغییر می کند که برای این تغییر از تکنیک های متفاوتی بهره گرفته می شود. در ادامه به انواع و مدل های جراحی اشاره خواهیم کرد:

• کراتومیلوسیس درجا با کمک لیزر (LASIK): 

در این روش که یکی از روش های جراحی عیوب انکساری چشم است، فلپ نازکی در قرنیه ایجاد می‌ شود. با استفاده از لیزر حالت گنبدی قرنیه کمتر می‌ شود. پس از جراحی لیزیک، چشم به سرعت بهبودی پیدا می‌‎ کند. عوارض این روش جراحی از دیگر روش‌ ها کمتر است. همچنین دوره نقاهت آن نیز بسیار کم می باشد. در حدی که بعد از 24 ساعت فرد می تواند انجام امور روزانه خود را از سر بگیرد.

این مدل جراحی به دو مدل فمتو لیزیک و فمتو اسمایل تقسیم می شوند که بسته به تشخیص پزشک می توان یکی از این دو گزینه را انتخاب کرد.

• کراتکتومی زیر اپیتلیال با کمک لیزر (LASEK): 

در روش لازک جراح در پوشش محافظ بیرونی قرنیه یعنی اپیتلیوم فلپ بسیار نازکی ایجاد می‌ کند. در ادامه، جراح شکل قرنیه با کمک لیزر تغییر می‌ دهد. جراح بعد از صاف کردن انحنای قرنیه اپیتلیوم را جایگزین می‌ کند. دوره نقاهت در این روش از روش قبلی بیشتر می باشد. در طی این مدت شخص رفته رفته بینایی خود را به دست می آورد.

• کراتکتومی فوتورفراکتیو (PRK): 

عمل PRK بسیار شبیه به لازک است. با این تفاوت که اپیتلیوم به طور کامل برداشته می‌ شود. تا زمانی که اپیتلیوم کامل رشد کند و با قرنیه منطبق بشود، از لنز تماسی موقت باید استفاده کرد. دوره نقاهت در این روش زیاد است و شخص ممکن است در این مدت کمی در را نیز تجربه کند (برعکس دو روش قبلی)

این نکته را در نظر داشته باشید که شخص زمانی می تواند اقدام به جراحی چشم کند که نمره چشم آن برای مدت زمانی معین و طولانی بیشتر نشود و این تنها با تشخیص و نظر پزشک متخصص امکان پذیر است. اگر این شرط نباشد، شخص همچنان باید از عینک و لنز در جهت اصلاح دید استفاده کند.

پیشگیری از پیشرفت نزدیک بینی چیست؟

روش هایی وجود دارد که با بهره گیری از آن ها می توان پیشرفت این بیماری چشمی را کمی تا حدودی کاهش داد که در ادامه به توضیح درباره آن ها می پردازیم:

• قطره آتروپین: 

این قطره باعث گشاد شدن مردمک چشم می‌ شود. پزشک برای معاینه از این قطره استفاده می‌ کند. اما دوزهای پایین آن می‌‌ تواند در کاهش سرعت پیشرفت نزدیک بینی موثر باشد. توجه داشته باشید که استفاده از مستلزم دستور و نظر پزشک متخصص می باشد.

• گذراندن زمان خارج از خانه: 

سعی کنید بیشتر وقت کودکتان خارج از خانه و در محیط باز بگذرد. این کار باعث کاهش سرعت نزدیک بینی می‌شود.

• لنز تماسی با فوکوس دوگانه: 

یک نوع از لنز تماسی با فوکوس دوگانه می‌ تواند سرعت پیشرفت این عیب انکساری را کاهش دهد.

• ارتو کراتولوژی: 

نوعی لنز است که فقط در شب استفاده می‌شود و در طول روز نباید از آن استفاده کرد. استفاده از این نوع لنز می تواند روند پیشرفت نزدیک بینی در پشم را کاهش دهد.