التهاب ملتحمه یا چشم صورتی چیست؟ روش های تشخیص + درمان

التهاب ملتحمه یا چشم صورتی یکی از انواع بیماری های چشم است. این بیماری زمانی است که چشمان شما صورتی به نظر می رسد زیرا غشایی که صلبیه را می پوشاند، باعث التهاب سفیدی چشم شما می شود. افزایش تورم و جریان خون در صلبیه چیزی است که باعث تغییر رنگ آن می شود. این وضعیت ممکن است برای افراد در هر سنی ایجاد شود. اما خوشبختانه، معمولاً جدی نیست و قابل درمان است.

التهاب ملتحمه چیست؟

چشم صورتی همان التهاب ملتحمه است. بدین صورت است که یک لایه غشایی قسمت‌ هایی از چشم‌ ها و داخل پلک‌ های شما را می‌ پوشاند. این وضعیت بسیار رایج است، و دلایل متعددی باعث ایجاد این وضعیت می شود.

چشم صورتی می تواند حاد (کوتاه مدت) باشد، به این معنی که کمتر از چهار هفته طول بکشد. یا می تواند مزمن باشد (طولانی مدت)، یعنی بیش از چهار هفته طول بکشد. این بیماری می تواند فقط یک چشم شما و یا هر دو را به طور همزمان درگیر کند.

علائم التهاب ملتحمه چیست؟

چشم صورتی علائم رایج زیادی دارد که بسیاری از علائم با سایر بیماری های چشمی یکسان است. علائم رایج عبارتند از:

• قرمزی در سفیدی چشم (صلبیه) یا در سطح داخلی پلک شما.
• ترشحات چشمی (معمولاً غلیظ تر از مایع اشک معمولی است و می تواند مایل به زرد، سبز یا سفید باشد. همچنین می تواند باعث ایجاد پوسته پوسته شدن روی مژه ها یا پلک های شما شود)
• احساس وجود جسم خارجی (احساس می کنید چیزی در چشم شما گیر کرده است، اما چیزی در آن وجود ندارد)
• خشکی چشم یا چشم های دارای آبریزش (اپیفورا)
• خارش چشم
• سوزش چشم
• تاری دید که معمولا دائمی نیست
• حساسیت به نور (فوتوفوبیا)
• تورم پلک (بلفاریت)
• درد یا ناراحتی خفیف چشم

دلایل ایجاد چشم صورتی

ورم ملتحمه دهها علت بالقوه دارد، اما یک راه ساده برای تقسیم بندی آن ها وجود دارد:

1. عفونی
2. غیر عفونی

1- علل عفونی:

“عفونی” به این معنی است که بیماری ایجاد کننده چشم صورتی مسری است و می تواند به دیگر چشم سالم یا چشم افراد دیگر سرایت کند. شایع ترین اشکال عفونی چشم صورتی این است که به راحتی پخش می شود.

علل عفونی در چهار زیر گروه وجود دارد: ویروسی، باکتریایی، قارچی و انگلی. ورم ملتحمه ویروسی و باکتریایی بسیار شایع هستند. اما ورم ملتحمه قارچی و انگلی معمولاً نادر هستند.

ورم ملتحمه ویروسی

ویروس ها شایع ترین علت ملتحمه حاد هستند. شایع ترین نوع ویروسی که می تواند باعث ایجاد آن شود، خانواده آدنوویروس است. آدنوویروس‌ها باعث عفونت‌های تنفسی شبیه سرماخوردگی یا آنفولانزا می‌ شوند. بسیاری از ویروس‌ های دیگر نیز می‌ توانند باعث قرمزی چشم شوند. عبارتند از:

• ویروس های سیستمیک رایج مانند سرخک یا اوریون.
• ویروس هایی که باعث ایجاد انواع تبخال چشم می شوند.
• Molluscum contagiosum
• ویروس SARS-CoV-2، ویروسی که باعث COVID-19 می شود (ناشایع).

ملتحمه باکتریایی

در میان شایع ترین علل ملتحمه عفونی، باکتری ها رتبه دوم را دارند. شایع ترین مقصرهای باکتریایی عبارتند از:

• استافیلوکوک، همان خانواده باکتری هایی که باعث عفونت استاف می شوند.
• استرپتوکوک، خانواده باکتری هایی که باعث گلودرد استرپتوکوکی و بیماری پنوموکوک می شوند.
• هموفیلوس آنفولانزا، خانواده باکتریایی است که بیشتر به دلیل ایجاد مننژیت در کودکان خردسال شناخته شده است.
• عفونت های مقاربتی (STIs)، مانند کلامیدیا، سوزاک و سیفلیس. هنگامی که این شرایط در حین تولد از والدین به کودک منتقل می شود، می تواند منجر به ورم ملتحمه نوزادی شود، وضعیتی که می تواند باعث آسیب دائمی چشم و نابینایی شود.

2- علل غیر عفونی:

اینها شامل عللی هستند که از افراد دیگر، حیوانات یا اشیاء یا سطوح آلوده به افراد سرایت نمی کنند. مثالها عبارتند از:

• آلرژن ها، از جمله کپک ها، گرده ها یا سایر موادی که باعث ایجاد آلرژی می شوند.
• مواد محرک یا سمی، از جمله شامپو، لوازم آرایشی، لنزهای تماسی یا محلول تماسی، کثیفی، دود و کلر استخر. همچنین می تواند شامل انواع خاصی از داروها، به ویژه داروهایی که گلوکوم با زاویه باز را درمان می کنند، باشد.
• آسیب های چشمی که به ملتحمه آسیب می رساند.
• اختلالات ایمنی و تومورهای ملتحمه یا سرطان.

عوامل خطر برای ورم ملتحمه چیست؟

عوامل خطر زیادی برای ورم ملتحمه وجود دارد، از جمله:

1. بهداشت دست: ورم ملتحمه می تواند به راحتی از دست ها به صورت سرایت کند. اگر مرتب دست های خود را نشویید یا ضدعفونی نکنید، ممکن است به این عارضه مبتلا شوید.
2. سن: ورم ملتحمه ویروسی در بزرگسالان و کودکان شایع است، در حالی که ورم ملتحمه باکتریایی در کودکان زیر 4 سال بسیار بیشتر است. همچنین خطر بیشتری برای افراد 20 ساله وجود دارد.
3. زمان مشخصی از سال: ورم ملتحمه آلرژیک در بهار و تابستان بسیار شایع تر است. اشکال عفونی ورم ملتحمه نیز در فصل سرماخوردگی و آنفولانزا شایع تر است.
4. تاریخچه پزشکی: داشتن آلرژی های فصلی یا شرایط مرتبط با آلرژی مانند اگزما یا درماتیت آتوپیک می تواند احتمال ابتلا به ورم ملتحمه را افزایش دهد.
   استفاده مشترک از اشیا و لوازمی با افراد دیگر، به ویژه اقلام مربوط به چشم مانند لوازم آرایشی و ظروف لنز تاثیر زیادی در انتقال این بیماری چشمی دارد. نوع مسری این بیماری می تواند به راحتی روی پارچه مانند دستمال شستشو، حوله و روبالشی پخش شوند.

عوارض چشم صورتی

چشم صورتی معمولاً یک بیماری خطرناک نیست و بسیاری از موارد، به ویژه موارد کوتاه مدت، به خودی خود از بین می روند زیرا سیستم ایمنی شما عفونت را کنترل می کند. اما برخی از انواع بیماری التهاب ملتحمه به راحتی از بین نمی روند و نیاز به درمان دارند.

اگرچه این عوارض شایع نیستند، اما عوارض ورم ملتحمه گاهی اوقات می توانند باعث آسیب دائمی چشم و حتی کوری شوند، اگر طولانی مدت بدون درمان ادامه پیدا کنند. عوارض عبارتند از:

• تراخم
• یووئیت
• التهاب قرنیه (کراتیت) و التهاب قرنیه ملتحمه (کراتوکونژونکتیویت)
• بیماری های شدیدتر قرنیه، به ویژه زخم قرنیه و فرسایش مکرر قرنیه
• به دلیل خطر آسیب دائمی، اگر علائم چشم صورتی همچنان بعد از چند روز بدتر می شوند، نباید نادیده بگیرید.

روش های تشخیص بیماری چشم صورتی

اوپتومتریست و همچنین دکترهای قسمت اورژانس می توانند این بیماری چشمی را تشخیص دهند و در صورت لزوم، روش های درمان را ارائه دهند. اوپتومتریست ها ممکن است استفاده از سواب را برای آزمایش عفونت های باکتریایی توصیه کنند. برای انجام این کار، آنها از یک سواب با نوک نرم استفاده می کنند تا مقداری از مایع تراوش شده از چشم شما را برای آزمایش آزمایشگاهی جمع آوری کنند. اوپتومتریست شما می تواند از نتایج برای راهنمایی درمان شما استفاده کند. در روزها یا هفته‌ های بعد، ممکن است توصیه کند که برای بررسی نحوه بهبودی چشم و تنظیم درمان ملاقات بعدی داشته باشید.

راه های درمان التهاب ملتحمه

چشم صورتی بدون توجه به علت قابل درمان است. برخی از درمان ها خاص تر هستند، در حالی که برخی دیگر با راه های ساده قابل درمان می باشند. بیشتر درمان های چشم صورتی به وسیله دارو صورت می گیرند. بسیاری از اینها بر درمان علائم چشم صورتی تمرکز می کنند، صرف نظر از دلیل به وجود آمدن آن ها. این داروها معمولاً شامل کورتیکواستروئیدها یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن هستند. داروها برای انواع مختلف ورم ملتحمه نیز عبارتند از:

• ملتحمه باکتریایی:

آنتی بیوتیک ها (قطره های چشمی، پمادها یا قرص ها) ورم ملتحمه باکتریایی را درمان می کنند.

• ورم ملتحمه ویروسی:

چشم صورتی ناشی از ویروس ها نیازی به درمان ندارد مگر اینکه ویروس عامل آن هرپس سیمپلکس، واریسلا زوستر (آبله مرغان/زونا) یا یک بیماری مقاربتی باشد. این عفونت های ویروسی به داروهای ضد ویروسی نیاز دارند زیرا چشم صورتی ویروسی بدون درمان می تواند باعث آسیب دائمی و از دست دادن بینایی شود.

• ورم ملتحمه قارچی – انگلی:

داروهای ضد قارچی و ضد انگلی اغلب درمان اصلی این اشکال چشم صورتی هستند.

• ورم ملتحمه مرتبط با سیستم ایمنی:

این داروها آسیبی که سیستم ایمنی شما می تواند به بافت های چشم شما وارد کند را محدود می کند.

• ورم ملتحمه آلرژیک:

درصورتی که آلرژی باعث قرمزی چشم شما شده، آنتی هیستامین ها و داروهای ضداحتقان با نسخه یا بدون نسخه (OTC) اولین درمان هایی هستند که اوپتومتریستتان آن را توصیه می کنند.

• ورم ملتحمه مرتبط با تحریک کننده:

اگر یک ماده تحریک کننده پشت ملتحمه شما باشد، اولین قدم این است که چشمان خود را با آب گرم فراوان به مدت پنج دقیقه بشویید. اگر یک ماده اسیدی یا قلیایی قوی است (مثل پاک کننده فاضلاب)، چشمان خود را به همان روش بشویید و سپس فوراً مراقبت های پزشکی اورژانسی دریافت کنید. آسیب های چشمی ناشی از مواد سمی قوی تر، از فوریت های پزشکی هستند.

درمان های غیر دارویی چشم صورتی

درمان‌ های دیگری غیر از داروها وجود دارد که اوپتومتریست شما ممکن است توصیه کند. این ها بسیار متفاوت هستند، اما برخی از رایج‌ ترین آن ها عبارتند از:

1. قطره چشم روان کننده بدون نسخه. این ها اغلب به عنوان “اشک مصنوعی” شناخته می شوند.
2. کمپرس گرم یا سرد. همچنین می‌ توانید از یک دستمال مرطوب برای پاک کردن پوسته یا تجمع پلک‌ هایتان در صورت چسبیدن به هم استفاده کنید.

بسته به شرایط و موقعیت شما، ارائه دهنده یا متخصص چشم شما ممکن است درمان های دیگری را نیز توصیه کند. ایده خوبی است که از آن ها در مورد گزینه های خود بپرسید زیرا آن ها می توانند مرتبط ترین اطلاعات را برای پرونده شما ارائه دهند.

آیا التهاب ملتحمه قابل پیشگیری است؟

برخی از انواع ورم ملتحمه قابل پیشگیری هستند و شما می توانید خطر ابتلا به بسیاری دیگر را کاهش دهید. برخی از مهم ترین کارهایی که می توانید برای جلوگیری از چشم صورتی یا کاهش احتمال ابتلا به آن انجام دهید عبارتند از:

• شستن یا ضدعفونی مکرر دست ها: اگر دست هایتان کثیف به نظر می رسد یا احساس می کنید از آب و صابون استفاده کنید. اگر ظاهر یا احساس کثیفی ندارند، می‌ توانید از ضدعفونی‌ کننده دست مبتنی بر الکل (حداقل 60 درصد الکل) استفاده کنید.
• استفاده از محافظ چشم: مطمئن شوید که از نوع حفاظتی مناسب برای کار استفاده می کنید. اگر عینک می زنید، تصور نکنید که برای محافظت از چشمان شما کافی است.
• هرگز چیزهایی را که چشمان شما را لمس می کند به اشتراک نگذارید: موارد نظافت و بهداشتی مربوط به چشم می توانند به راحتی ورم ملتحمه را گسترش دهند و اشکال مسری قبل از اینکه علائمی داشته باشید پخش می شوند.
• اگر قطره چشمی می ریزید، مطمئن شوید که بطری را آلوده نکنید: قبل از برداشتن بطری دست های خود را بشویید. مطمئن شوید که فقط با دستی که بطری را در دست نمی گیرد، صورت خود (یا صورت هر کسی که قطره چشمی به او می دهید) لمس کنید. هنگام ریختن قطره، مطمئن شوید که نوک بطری با چشم تماس نداشته باشد. پس از ریختن قطره ها، بطری را پایین بگذارید، دست های خود را بشویید و سپس در بطری را ببندید.

سئوالات متداول

چشم صورتی بیماری رایجی است؟

بین 15 تا 40 درصد افراد به دلیل آلرژی های فصلی ورم ملتحمه آلرژیک را تجربه می کنند. سایر انواع ورم ملتحمه در گروه های سنی مختلف و یا در زمان های خاصی از سال شایع تر است. این شبیه به شیوع بیشتر سرماخوردگی و آنفولانزا در ماه های زمستان است.

چشم صورتی چه شکلی است؟

دقیقاً مانند اسمش، چشم صورتی می تواند صلبیه چشم شما را به جای سفید، صورتی یا قرمز نشان دهد. همچنین می‌ تواند باعث شود که پلک‌ های شما پف کرده یا افتاده به نظر برسند، و معمولاً ترشحاتی از چشم را به همراه دارد.

اگر چشم صورتی داشته باشم چه انتظاری می توانم داشته باشم؟

چشم انداز چشم صورتی به طور کلی خوب است، به خصوص زمانی که در صورت نیاز درمان شود. موارد خفیف تر اغلب خود به خود و بدون درمان از بین می روند. اگر متوجه شدید که درمان ها برای کمک به چشم صورتی شما کار نمی کنند، با اوپتومتریستی که شما را درمان می کند تماس بگیرید. آن ها ممکن است بتوانند درمان شما را برای کمک بهتر به شما تنظیم کنند.

ماندگاری چشم صورتی چقدر است؟

چشم صورتی بسته به نوع شما می تواند جدول زمانی مورد انتظار متفاوتی داشته باشد. چشم صورتی مرتبط با آلرژی تا زمانی که شما در اطراف آلرژن ایجاد کننده واکنش هستید باقی می ماند. عفونت های باکتریایی تا 10 روز طول می کشد (و کمتر در صورت درمان). عفونت های ویروسی به طور معمول تا دو هفته طول می کشد، اما برخی ممکن است در موارد نادر بیشتر طول بکشد.

اگر مشکوک هستید که چشم صورتی دارید و بعد از چند روز بدتر می شود، بهتر است به یک اوپتومتریست مراجعه کنید یا به مراقبت های فوری اورژانس بروید.

چه زمانی می توانم به کار، مدرسه و روزمره برگردم؟

شما یا فرزندتان معمولاً می توانید به محض برطرف شدن علائم به مهدکودک، مدرسه یا محل کار برگردید. این ممکن است 24 ساعت پس از درمان آنتی بیوتیکی برای عفونت باکتریایی و بین دو تا هفت روز پس از عفونت ویروسی باشد. بدون علامت بودن به این معنی است که شما علائم زیر را مشاهده نکنید:

• ترشحات زرد رنگ
• پوسته پوسته شدن روی مژه ها یا گوشه چشم.
• رنگ صورتی.

آیا بیماری التهاب ملتحمه قابل بازگشت است؟

چشم صورتی می تواند عود کند، به خصوص اگر چشم صورتی مرتبط با آلرژی دارید. هر بار که با یک آلرژن (ماده ای که باعث ایجاد آلرژی می شود) در تماس باشید، چشمان شما ممکن است واکنش نشان دهند. اگر چشم صورتی باکتریایی یا ویروسی دارید، می توانید با روش های زیر از بازگشت مجدد آن جلوگیری کنید:

• ملحفه، روبالشی، حوله و دستشویی خود را با آب داغ و مواد شوینده بشویید. آنها را مرتباً تغییر دهید.
• تا زمانی که عفونت از بین نرود از آرایش چشم خودداری کنید. آرایش قدیمی چشم، ابزار آرایش و هر گونه آرایشی که درست قبل از شروع عفونت استفاده شده است را دور بریزید.
• به جای لنز از عینک استفاده کنید.
• لنزهای تماسی و محفظه لنز تماسی را دور بیندازید. فقط از محلول تماسی استریل استفاده کنید. قبل از گذاشتن یا برداشتن لنز، دست های خود را بشویید.
  اگر از قطره چشمی برای چشم آلوده استفاده کرده اید، از همان قطره چشمی در چشم غیر عفونی استفاده نکنید.

منبع