کوررنگی چیست؟ تشخیص + علت ابتلا به کوررنگی

کوررنگی به این معنی است که چشم شما رنگ را آنطور که باید نمی بیند. چشمان شما تفاوت هایی را در نوری که وارد می شود می بیند. در کوررنگی چشمان رنگ ها را به روش معمول نمی بینید، زیرا برخی از مخروط ها (سلول های عصبی) در چشمان شما از بین رفته یا به درستی کار نمی کنند. ممکن است در دیدن تفاوت بین رنگ ها یا سایه های خاص یا درک روشنایی رنگ ها مشکل داشته باشید. کوررنگی معمولاً از طریق یک جهش ژنتیکی به ارث می رسد.

کوررنگی چیست؟

هنگامی که مخروط ها دارای تمام رنگدانه های مختلف هستند (به نام رنگدانه های نوری) چشم شما همه رنگ های ممکن را می بیند. اگر مشکلی در رنگدانه ها وجود داشته باشد، رنگ ها را آنطور که باید مشاهده نخواهید کرد. به این حالت که مخروط ها (نوعی سلول عصبی در شبکیه چشم شما) به درستی کار نمی کنند، کمبود رنگ یا کوررنگی می گویند.

مخروط ها نور و تصاویر را هنگامی که وارد چشم شما می شوند پردازش می کنند و سیگنال هایی را به مغز می فرستند که به شما امکان می دهد رنگ را درک کنید.

انواع کوررنگی

کوررنگی معمولاً به این معنا نیست که شما نمی توانید هیچ رنگی را ببینید. اکثریت قریب به اتفاق افراد مبتلا به کوررنگی طیفی از رنگ ها را می بینند، اما برخی از رنگ ها را متفاوت از بقیه می بینند. آنها همچنین ممکن است در تشخیص تفاوت بین رنگ ها یا سایه های خاص مشکل داشته باشند. برخی از اشکال بسیار نادر کوررنگی باعث می شود که فرد نتواند هیچ رنگی را ببیند.

اگر فقط یک رنگدانه از دست رفته باشد، ممکن است فقط با دیدن رنگ های خاص مشکل داشته باشید.

اگر هیچ رنگدانه ای در مخروط های خود نداشته باشید، به هیچ وجه رنگی را نخواهید دید. این به عنوان آکروماتوپسی شناخته می شود و نادر است.

برای اکثر افراد کوررنگی ارثی است. این بدان معنی است که از والدین بیولوژیکی شما – از مادر یا والدین متولد شده در رایج ترین اشکال قرمز-سبز کوررنگی، منتقل شده است. اما ممکن است در اواخر زندگی به دلیل شرایط پزشکی یا دلایل دیگر دچار کمبود دید رنگ شوید.

اگر شما یا فرزندتان به کوررنگی مبتلا هستید، مهم است که نوع و شدت آن را یاد بگیرید. با اوپتومتریست در مورد ماهیت این بیماری و اینکه چگونه ممکن است بر شما تأثیر بگذارد، صحبت کنید.

چشم شما چگونه رنگ ها را می بیند؟

چشم خود را به عنوان یک دوربین در نظر بگیرید. قسمت جلویی دارای لنز است. وظیفه آن فوکوس کردن تصاویر در قسمت داخلی پشت چشم شما است. این ناحیه شبکیه نامیده می شود. با سلول های عصبی خاصی پوشیده شده است که حاوی رنگدانه هایی هستند که به نور واکنش نشان می دهند:

• مخروط ها دید رنگی شما را کنترل می کنند. چندین نوع رنگدانه در سه نوع سلول مخروطی وجود دارد. برخی به نور با طول موج کوتاه، برخی دیگر به طول موج های متوسط ​​و برخی دیگر به طول موج های بالاتر واکنش نشان می دهند.
• میله ها فقط یک نوع رنگدانه دارند. به هر طول موج نوری به همان شیوه واکنش نشان می دهد. میله ها ربطی به دید رنگ ندارند. اما آنها به نور بسیار حساس هستند و به ما امکان دیدن در شب را می دهند.

انواع کوررنگی براساس نوع دید

انواع مختلفی از کوررنگی وجود دارد که بر اساس آن انواع مخروط ها به خوبی کار نمی کنند. برای درک انواع کوررنگی، دانستن کمی در مورد مخروط ها کمک می کند.

مخروط ها سلول های عصبی در چشم شما هستند که رنگ ها را در طیف مرئی نور تشخیص می دهند. این طیف شامل تمام طول موج هایی است که انسان می تواند ببیند. طول آنها از 380 نانومتر (کوتاه) یا نانومتر تا 700 نانومتر (طول) متغیر است. به طور معمول، شما با سه نوع مخروط به دنیا می آیید:

• مخروط های حساس به قرمز (مخروط L): این مخروط ها طول موج های بلند (حدود 560 نانومتر) را درک می کنند.
• مخروط های حسگر سبز (مخروط M): این مخروط ها طول موج های میانی (حدود 530 نانومتر) را درک می کنند.
• مخروط های حساس به آبی (مخروط S): این مخروط ها طول موج های کوتاه (حدود 420 نانومتر) را درک می کنند.

اکثر مردم هر سه نوع مخروط را دارند و این ها همانطور که باید کار می کنند. با این حال، اگر کمبود دید رنگی دارید، حداقل یک نوع مخروط به درستی کار نمی کند. مشکلات مخروط های شما بر توانایی شما برای دیدن رنگ ها به روش سنتی تأثیر می گذارد. دسته بندی های کلی که توضیح می دهد چند نوع مخروط دارید و چقدر خوب کار می کنند، عبارتند از:

Trichromacy:

هر سه نوع مخروط وجود دارند و به درستی کار می کنند. شما همه رنگ ها را در طیف مرئی نور به روش سنتی می بینید. این دید تمام رنگی است.

سه رنگ غیرعادی:

 شما هر سه نوع مخروط را دارید، اما یک نوع آن به اندازه طول موج خود به نور حساس نیست. در نتیجه، رنگ ها را به روش سنتی نمی بینید، با تغییرات نرمال از خفیف تا شدید. برای موارد خفیف، ممکن است فقط رنگ های کم رنگ یا کم رنگ را اشتباه بگیرید. در موارد شدیدتر، ممکن است رنگ های زنده و خالص (کاملاً اشباع شده) را با هم اشتباه بگیرید. این نوع کوررنگی ها نام هایی دارند که به “ناهنجاری” ختم می شود (که نشان دهنده دید جزئی یک رنگ خاص است).

دو رنگی:

 یک نوع مخروط وجود ندارد. بنابراین، شما فقط دو نوع مخروط دارید (معمولا مخروط S همراه با مخروط L یا مخروط M). شما جهان را از طریق طول موج هایی می بینید که آن دو نوع مخروط می توانند درک کنند. تشخیص تفاوت بین رنگ های کاملاً اشباع شده دشوار است. این نوع کوررنگی ها نام هایی دارند که به “آنوپیا” (که نشان دهنده عدم دید یک رنگ خاص است) ختم می شود.

تک رنگ:

شما فقط یک نوع مخروط دارید یا اصلاً عملکرد مخروطی ندارید. شما توانایی بسیار محدودی برای دیدن رنگ دارید یا اصلاً ندارید. در عوض، جهان را در سایه های مختلف خاکستری می بینید.

در این دسته بندی های کلی، انواع خاصی از کوررنگی وجود دارد.

کمبود رنگ قرمز-سبز

کمبود رنگ قرمز-سبز شایع ترین نوع کوررنگی است. این بر نحوه مشاهده هر رنگ یا سایه ای که مقداری قرمز یا سبز در آنها وجود دارد تأثیر می گذارد. چهار زیرگروه اصلی وجود دارد:

• Protanopia:

مخروط L شما گم شده است. بنابراین، شما نمی توانید نور قرمز را درک کنید. شما بیشتر رنگ ها را به صورت سایه های آبی یا طلایی می بینید. ممکن است به راحتی سایه های مختلف قرمز را با مشکی اشتباه بگیرید. همچنین ممکن است قهوه ای تیره را با سایه های تیره رنگ های دیگر از جمله سبز، قرمز یا نارنجی اشتباه بگیرید.

• دوترانوپیا:

مخروط های M شما گم شده اند. بنابراین، شما نمی توانید نور سبز را درک کنید. بیشتر آبی و طلایی می بینید. ممکن است برخی از سایه های قرمز را با برخی از سایه های سبز اشتباه بگیرید. همچنین ممکن است رنگ زرد را با سایه های روشن سبز اشتباه بگیرید.

• Protanomaly:

شما هر سه نوع مخروط را دارید، اما مخروط های L شما کمتر از آنچه که باید به نور قرمز حساس هستند. قرمز ممکن است به صورت خاکستری تیره به نظر برسد و هر رنگی که حاوی قرمز باشد ممکن است کمتر روشن باشد.

• Deuteranomaly:

شما هر سه نوع مخروط را دارید، اما مخروط های M شما کمتر از آنچه که باید به نور سبز حساس هستند. شما بیشتر رنگ های آبی، زرد و به طور کلی رنگ های خاموش را می بینید.

پروتانوپیا و دوترانوپیا نمونه هایی از دو رنگی هستند. پروتانومالی و دوترانومالی نمونه هایی از تری کروماسی غیرعادی هستند.

اصطلاحات دیگری که ممکن است بشنوید “protan” و “deutan” هستند. Protan و Deutan راههای کوتاهی برای صحبت در مورد کوررنگی قرمز-سبز هستند. Deutan به رنگ سبز اشاره دارد (شما مخروط های حساس به سبز یا مخروط های M را مختل کرده یا از دست داده اید). پروتان به رنگ قرمز اشاره دارد (شما مخروط های حساس به قرمز یا مخروط های L را مختل کرده یا از دست داده اید).

کوررنگی قرمز-سبز در بین مردان و افرادی که در بدو تولد مرد هستند (AMAB) در مقایسه با زنان و افرادی که در بدو تولد زن تعیین می شوند (AFAB) بسیار شایع تر است. این به این دلیل است که ژن های پروتئین های حساس به نور مخروط بینایی رنگی روی کروموزوم X قرار دارند که از بین آن ها مردان یک و ماده ها دو دارند. بنابراین اگر X در یک مرد حاوی ژن های غیر طبیعی باشد، کوررنگی خود را نشان می دهد، در حالی که زنان می توانند با ژن طبیعی دیگر در کروموزوم X دوم جبران کنند.

کمبود رنگ آبی-زرد

نقایص بینایی رنگ آبی-زرد (نقص تریتان) بسیار کمتر رایج است و شامل موارد زیر است:

• Tritanopia: شما مخروط S ندارید. بنابراین، شما نمی توانید نور آبی را درک کنید. شما بیشتر رنگ های قرمز، آبی روشن، صورتی و اسطوخودوس را می بینید.
• Tritanomaly: شما هر سه نوع مخروط را دارید، اما مخروط های S شما کمتر از آنچه که باید به نور آبی حساس هستند. آبی ها سبز به نظر می رسند و شما رنگ زرد را کم یا اصلاً نمی بینید.
• کوررنگی آبی-زرد به طور یکسان بر افراد AMAB و افراد AFAB تأثیر می گذارد.

تک رنگ مخروط آبی

این نادرترین شکل کوررنگی است. با این نوع، شما مخروط L یا مخروط M در حال کار ندارید. شما فقط مخروط S دارید. تشخیص تفاوت بین رنگ ها سخت است و بیشتر خاکستری ها را می بینید. همچنین ممکن است مشکلات چشمی دیگری از جمله حساسیت به نور (فوتوفوبیا)، نیستاگموس و نزدیک بینی داشته باشید.

تک رنگ میله ای (آکروماتوپسی)

آکروماتوپسی زمانی است که تمام یا بیشتر مخروط های شما از بین رفته یا به درستی کار نمی کنند. شما همه چیز را در سایه های خاکستری می بینید. شما همچنین مشکلات بینایی دیگری دارید که ممکن است بر کیفیت زندگی شما تأثیر زیادی بگذارد.

علت ایجاد کوررنگی

کوررنگی می تواند ارثی باشد (شما با آن متولد شده اید) یا اکتسابی (شما بعداً در زندگی به آن مبتلا می شوید). علل در هر مورد متفاوت است.

دلایل کوررنگی ارثی

تغییر (جهش) در ژن های شما باعث کوررنگی ارثی می شود.

رایج ترین شکل کوررنگی قرمز-سبز، از الگوی وراثت مغلوب وابسته به X پیروی می کند. شرایطی که به این طریق به ارث می رسد معمولاً نوزادان AMAB را تحت تأثیر قرار می دهد و در بین نوزادان AFAB نادر است. در اینجا تجزیه و تحلیل ژنتیک برای کوررنگی قرمز-سبز است.

یک نوزاد پسر:

• اگر مادر مبتلا به این بیماری باشد، کوررنگی قرمز-سبز به ارث می رسد.
• اگر مادر ناقل باشد، 50 درصد احتمال دارد که کوررنگی قرمز-سبز را به ارث ببرد (به این معنی که مادر حامل یک نسخه از جهش ژنتیکی است اما این بیماری را ندارد). کپی دیگر عادی است، بنابراین شانس 50:50 است.
• اگر فقط پدر آن را داشته باشد، این بیماری را به ارث نمی برد زیرا پدر کروموزوم Y را به نوزادان پسر و کروموزوم X را به نوزادان دختر کمک می کند.

نوزاد دختر:

• اگر هر دو والدین این بیماری را داشته باشند، کوررنگی قرمز-سبز را به ارث می برند.
• اگر پدر این شرایط را داشته باشد اما مادر نداشته باشد (و ناقل نباشد) ناقل خواهد بود.
• اگر پدر این بیماری را داشته باشد و مادر ناقل باشد، یا کوررنگی قرمز-سبز را به ارث می برد (احتمال 50%) یا ناقل (احتمال 50%).

علل کوررنگی اکتسابی

کوررنگی اکتسابی نسبت به اشکال ارثی کمتر شایع است. این نوع، که معمولاً به صورت کمبود رنگ آبی-زرد ایجاد می شود، علل احتمالی زیادی دارد. این موارد عبارتند از:

• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی که به سیستم عصبی شما آسیب می رساند، مانند حلال های آلی، مخلوط حلال ها و فلزات سنگین.
• قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نورهای جوشکاری.
• داروها، از جمله هیدروکسی کلروکین (برای درمان آرتریت روماتوئید).
• بیماری های چشمی، از جمله دژنراسیون ماکولا وابسته به سن، گلوکوم و آب مروارید.
• شرایط پزشکی که بر مغز یا سیستم عصبی شما تأثیر می گذارد، از جمله دیابت، بیماری آلزایمر و مولتیپل اسکلروزیس (MS).

علائم کوررنگی

اگر مشکل دارید ممکن است نوعی کوررنگی داشته باشید:

• گفتن تفاوت بین رنگ ها یا سایه های خاص.
• دیدن روشنایی رنگ های خاص.

اما برای تشخیص این علائم، باید بدانید که به دنبال آنها باشید. بسیاری از افراد مبتلا به کوررنگی نمی دانند که به دنبال این تفاوت ها باشند زیرا آنها همیشه رنگ ها را به یک شکل دیده اند. بنابراین، آنها متوجه نمی شوند که چیزی در مورد دید رنگ آنها متفاوت است.

به همین دلیل برای کودکان مهم است که قبل از شروع مدرسه یک معاینه جامع چشم شامل تست کوررنگی انجام دهند. بسیاری از آزمون ها و سایر مواد کلاس درس برای انتقال اطلاعات یا اندازه گیری یادگیری دانش آموزان به رنگ متکی هستند. کودکانی که رنگ ها را متفاوت می بینند ممکن است با این مواد دست و پنجه نرم کنند.

کوررنگی چگونه تشخیص داده می شود؟

اوپتومتریست ها با استفاده از چندین آزمایش مختلف کوررنگی را تشخیص می دهند.

تست ایشیهارا رایج ترین آزمایشی است که ارائه دهندگان مراقبت از چشم برای تشخیص کوررنگی قرمز-سبز استفاده می کنند. برای این آزمایش، یک ارائه دهنده یک سری صفحات رنگی را به شما نشان می دهد. هر بشقاب حاوی الگوی نقاط کوچک است. در میان این نقاط، یک عدد (یا شکل برای کودکان خردسال) وجود دارد. شما تشخیص می دهید که در هر بشقاب چه چیزی می بینید. برخی از صفحات شامل اعدادی هستند که فقط با دید تمام رنگی می توانید آنها را ببینید. سایر موارد شامل اعدادی هستند که فقط با کمبود دید رنگی می توانید آنها را ببینید.

بر اساس نتایج آزمایش Ishihara، اوپتومتریست شما ممکن است آزمایشات بیشتری را برای تأیید تشخیص و کسب اطلاعات بیشتر توصیه کند.

اگر فکر می کنید ممکن است شما یا فرزندتان به کوررنگی مبتلا باشید، با یک اوپتومتریست تماس بگیرید تا معاینه چشم را تعیین کنید. در قرار ملاقات خود حتماً نگرانی های خود را ذکر کنید.

درمان کوررنگی

در حال حاضر، هیچ درمان یا درمانی پزشکی برای افراد مبتلا به کوررنگی ارثی وجود ندارد. اگر به کوررنگی مبتلا شده اید، ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما شرایط زمینه ای را درمان می کند یا داروهای شما را در صورت نیاز تنظیم می کند. این ممکن است به بهبود دید رنگ شما کمک کند.

شاید نام عینک کوررنگی را شنیده باشید. چنین عینک هایی ممکن است تجربه رنگ غنی تری را برای افرادی که دارای اشکال خفیف تری کروماسی غیرعادی هستند، فراهم کند. عینک ها کنتراست بین رنگ ها را افزایش می دهند تا افراد مبتلا به کمبود دید رنگ بتوانند تفاوت ها را واضح تر ببینند. اما آنها به شما اجازه نمی دهند هیچ رنگ جدیدی را ببینید و نتایج بر اساس افراد متفاوت است. به علاوه، مهم است که بدانید این عینک ها درمان نیستند و هیچ مشکلی را در مخروط های شما اصلاح نمی کنند.

سئوالات متداول

کوررنگی چه کسانی را تحت تاثیر قرار می دهد؟

کوررنگی ارثی بیشتر مردان را تحت تاثیر قرار می دهد. این به دلیل الگوی وراثت ژنتیکی آن (مغلوب وابسته به X) است. شرایطی که به این روش منتقل می شود در بین افراد AMAB بسیار رایج است.

افراد همچنین ممکن است به دلیل برخی شرایط پزشکی، داروها یا قرار گرفتن در معرض محیطی دچار کوررنگی شوند.

کوررنگی چقدر شایع است؟

در بین افراد با اصل و نسب اروپای شمالی، کوررنگی قرمز-سبز حدود 1 نفر از هر 12 نفر AMAB و 1 نفر از هر 200 نفر AFAB را مبتلا می کند. این اعداد بر اساس قومیت متفاوت است. برخی تحقیقات نشان می دهد که اروپایی ها بیشترین شیوع کوررنگی را دارند.

چند آمار در مورد اشکال کمتر رایج کوررنگی:

• کمبود رنگ آبی-زرد از هر 10000 نفر 1 نفر را تحت تاثیر قرار می دهد.
• آکروماتوپسی از هر 30000 نفر 1 نفر را مبتلا می کند.
• تک رنگی مخروط آبی 1 نفر از هر 100000 نفر را تحت تاثیر قرار می دهد.
• به طور کلی، حدود 300 میلیون نفر در سراسر جهان به نوعی از کوررنگی (بیشتر قرمز-سبز) مبتلا هستند.
• فرزند من برای تست کوررنگی باید چند ساله باشد؟
• آزمایش کمبود دید رنگی معمولاً برای کودکان 4 سال و بالاتر مناسب است. در سن 4 سالگی، اکثر کودکان می توانند به سوالاتی در مورد آنچه می بینند پاسخ دهند. با این حال، کودک شما باید اولین معاینه جامع چشم خود را خیلی زودتر (قبل از تولد 1 سالگی) انجام دهد.