ناخنک چشم چیست؟ راه های تشخیص، پیشگیری و درمان ناخنک چشم

بیماری های مربوط به چشم، طیف گسترده ای را شامل می شود که بسیاری از افراد از آن آگاهی ندارند و همین موضوع سبب می شود تا نسبت به درمان به موقع آن ها اقدام نکنند. در صورتی که اغلب آن ها با روش های پیشگیری درست می توانند مدیریت شوند. بیماری که در این قسمت درباره آن صحبت خواهیم کرد، ناخنک چشم (چشم موج سوار) یکی دیگر از این موارد است که در این مقاله به صورت کامل درباره آن صحبت خواهیم کرد و با نوع بیماری، علائم، راه های پیشگیری و درمان آن آشنا خواهید شد.

ناخنک چشم چیست؟

ناخنک چشم (Pterygium) یک رشد برجسته، گوشتی و مثلثی شکل در ناحیه اتصال چشم شما است. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور UV علت اصلی آن است. چشمان شما ممکن است در موارد خفیف قرمز، متورم و تحریک شده باشد. اگر ناخنک رشد کند، دید شما ممکن است مسدود یا تار شود. درمان‌ ها شامل قطره‌ های چشمی تسکین‌ دهنده علائم و استفاده از پماد برای جراحی در صورت آسیب دیدگی است.

ناخنک (تلفظ tur-IJ-ee-um) یک رشد گوشتی و برجسته روی ملتحمه چشم شما است. ملتحمه شما غشای شفافی است که سفیدی چشم شما را می پوشاند. ملتحمه معمولاً به قسمت شفاف چشم شما یعنی قرنیه ختم می شود. همچنین داخل پلک های شما را خط می کشد.

ناخنک از دو واژه یونانی pteryx به معنای بال و pterygion به معنای باله گرفته شده است. ناخنک ضخیم شدن بال مانند یا مثلثی شکل ناحیه ای از بافت ملتحمه است. از هر دو گوشه چشم شما رشد می کند، اما اغلب از نزدیک ترین گوشه به بینی شما رشد می کند. به سمت بیرون پخش می شود، حتی گاهی اوقات روی تا قرنیه چشم شما.

ناخنک می تواند یک یا هر دو چشم شما را درگیر کند، اما معمولاً به طور همزمان نه. هنگامی که هر دو چشم را به طور همزمان درگیر می کند، ناخنک دو طرفه نامیده می شود.

اگرچه معمولاً یک بیماری جدی نیست، اما می تواند علائم آزار دهنده ای ایجاد کند. ممکن است احساس کنید چیزی در چشمان خود دارید. یا ممکن است قرمز و تحریک شود و نیاز به درمان دارویی یا جراحی داشته باشد. همچنین ممکن است احساس خود آگاهی داشته باشید زیرا ممکن است مردم از شما بپرسند که چشم شما همیشه قرمز است؟!

چه چیزی باعث ایجاد ناخنک چشم می شود؟

علت دقیق ناخنک ناشناخته است. یک توضیح این است که قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه ماوراء بنفش (UV) می تواند منجر به این رشد شود. بیشتر اوقات در افرادی که در آب و هوای گرم زندگی می کنند و زمان زیادی را در فضای باز در محیط های آفتابی یا بادخیز می گذرانند رخ می دهد. افرادی که چشمانشان به طور منظم در معرض عناصر خاصی قرار دارد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. این عناصر عبارتند از:

• گرده
• شن
• دود
• باد

اغلب چه کسانی به ناخنک مبتلا می شوند؟

ناخنک چشم ممکن است برای هر کسی که زمان زیادی را در خارج از منزل و بدون محافظ چشم در خارج از منزل سپری کند، اتفاق بیفتد. این بیماری بیشتر در افراد مسن (بالای 80 سال) که در نزدیکی خط استوا زندگی می کنند دیده می شود. کودکان به ندرت به ناخنک مبتلا می شوند. حدود 12 درصد از مردم جهان به ناخنک مبتلا می شوند.

• قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه ماوراء بنفش (UV) خورشید (شایع ترین علت).
• سوزش چشم از هوای گرم و خشک، باد و گرد و غبار.

علائم و نشانه های ناخنک چیست؟

گاهی اوقات قبل از ظاهر شدن ناخنک هیچ علامتی نخواهید داشت. هنگامی که علائم ظاهر می شوند، از خفیف تا شدید متغیر هستند.

علائم و نشانه های اولیه عبارتند از:

• رشد کمی صورتی بر روی چشم شما.
• چشم های قرمز، تحریک شده یا متورم.
• خشکی چشم، خارش چشم یا سوزش چشم.
• احساس می کنید که شن یا شن در چشم شما وجود دارد.
• چشمان اشک آلود.

علائم و نشانه های دیررس عبارتند از:

• افزایش اندازه و گسترش ضایعه.
• ظاهر ناخوشایند چشم شما به دلیل اندازه ضایعه.
• تاری دید یا دوبینی (اگر ناخنک روی قرنیه شما رشد کند).

ناخنک چشم چگونه تشخیص داده می شود؟

چشم پزشک و یا متخصص بیماری های چشم شما می تواند ناخنک را با یک لامپ شکاف تشخیص دهد. لامپ لغزنده نوعی میکروسکوپ است که یک خط باریک (یک شکاف) از نور روشن را روی چشم شما متمرکز می کند. این به ارائه دهنده شما کمک می کند تا به جلو و داخل چشم شما نگاه کند. معاینه لامپ شکاف بخشی طبیعی از معاینه چشم است.

سایر آزمایشات چشمی که ارائه دهنده شما ممکن است انجام دهد عبارتند از:

• تست حدت بینایی: این تست بررسی می‌کند که چقدر می‌ توانید حروف یا نمادها را در نمودار 20 فوتی ببینید.
• توپوگرافی قرنیه: این یک نوع عکاسی است که از دستگاه ها و کامپیوترها برای ایجاد نقشه سه بعدی از سطح قرنیه استفاده می کند.

پزشک شما همچنین ممکن است از چشم شما عکس بگیرد تا تغییرات رشد ناخنک در طول زمان را ردیابی کند. همچنین ممکن است آزمایش‌ های دیگری را برای رد سایر بیماری‌ ها، از جمله سرطان‌ هایی که بر چشم تأثیر می‌ گذارند، تجویز کند.

ناخنک چگونه درمان می شود؟

اگر علائم شما باعث ناراحتی یا اختلال در بینایی شما نمی شود، احتمالاً نیازی به درمان ندارید. پزشک شما نتایج آزمایش های شما را بررسی می کند تا ببیند ناخنک در حال رشد است یا مشکلات بینایی ایجاد می کند.

همچنین ممکن است:

• اگر بیماری چشم شما باعث ناراحتی و اذیت شما شده است، پمادهای چشمی بدون نسخه یا قطره های روان کننده (خیس کننده)  اشک مصنوعی یا قطره های ضد احتقان را توصیه کنید.
• برای کاهش درد، قرمزی، خارش و تورم، قطره های استروئیدی یا پمادهای چشمی تجویز کند.

چه زمانی ممکن است به جراحی نیاز باشد؟

برای درمان این بیماری چشمی ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید و با استفاده از داروها و قطره های تجویزی از بین نرود. در مواردی که در ادامه به آن ها اشاره کرده ایم، ممکن است پزشک متخصص چشم، تشخیص دهد نیاز به جراحی و عمل چشم داشته باشید:

• قطره های چشمی و پمادهای چشمی علائم شما را تسکین نمی دهند.
• ناخنک آنقدر بزرگ می شود که دید شما را مسدود می کند یا قرنیه شما را می کشد و انحنای آن را تغییر می دهد و باعث آستیگماتیسم می شود.
• آستیگماتیسم می تواند دید شما را تار کند.
• نوع نگاه شما و دیدتان قابل قبول نیست

جراحی ناخنک چه چیزی را شامل می شود؟

چندین استراتژی جراحی برای از بین بردن ناخنک چشم وجود دارد. آن ها عبارتند از:

1. برداشتن تنها ناخنک.
2. برداشتن ناخنک و قرار دادن ورقه ای از “غشای آمنیوتیک” روی ناحیه آسیب دیده، که به عنوان یک باند برای کمک به بهبود چشم عمل می کند.
3. برداشتن ناخنک و پوشاندن ناحیه آسیب دیده با یک تکه سالم ملتحمه (جراحی اتوگرافت). ملتحمه سالم معمولاً از پشت پلک فوقانی گرفته می شود. این روش برای جلوگیری از بازگشت ناخنک بهترین است، اما یک جراحی طولانی تر و فنی تر است.

پزشک متخصص شما ممکن است در زمان جراحی داروهایی را برای جلوگیری از رشد ناخنک به شما بدهد. این ها را می توان با هر یک از انواع جراحی دیگر استفاده کرد. این داروها عبارتند از:

• میتومایسین C
• 5-fluorouracil

جزئیات جراحی ناخنک چشم

دانستن مراحل عمل چشمف ممکن است در خونسردی شما تاثیر مثبتی داشته باشد. زیرا در این صورت از قبل می دانید که قرار است با چه مراحلی رو به رو شوید. به همین دلیل در ادامه اشاره جزیی به این مراحل خواهیم کرد:

1. پزشک متخصص چشم شما با بی حسی موضعی چشم شما را بی حس می کند. به شما آرامبخش سبک داده می شود. ناخنک به دقت از چشم شما خارج می شود.
2. اگر در حال انجام عمل جراحی با پرده آمنیوتیک هستید، غشاء به اندازه مناسب بریده می شود و برای پوشاندن ناحیه ای که ناخنک برداشته شده است قرار می گیرد. یک چسب یا بخیه مخصوص غشای آمنیوتیک را در جای خود نگه می دارد.
3. اگر جراحی اتوگرافت انجام می دهید، جراح بخشی از ملتحمه را از زیر پلک شما برمی دارد تا دهانه آن را بپوشاند. یک چسب یا بخیه مخصوص بافت جدید را در زمان بهبودی در جای خود نگه می دارد.
4. عمل جراحی معمولا بین 30 دقیقه تا یک ساعت طول می کشد.

دوران نقاهت پس از جراحی ناخنک چشم

• شما احتمالاً برای چند روز از یک چسب چشم روی چشم خود استفاده خواهید کرد.
• قطره های چشمی استروئیدی را برای چند هفته یا چند ماه روی چشم آسیب دیده بمالید. این قطره های چشمی به کاهش التهاب و احتمال بازگشت و رشد دوباره ناخنک کمک می کند.
• در عرض چند روز می توانید به فعالیت های عادی روزانه خود بازگردید.
• شما بایستی دوباره تحت نظر قرار بگیرید و برای معاینه و بررسی به گزشک مجددا مراجعه کنید. این به احتمال زیاد در 12 ماه اول پس از جراحی رخ می دهد.

خطر و عوارض جراحی چیست؟

قبل از انجام هر عمل درمانی چشم لازم است تا با خطراتی که ممکن است شما را تهدید کند آشنایی داشته باشید. خطرات و عوارض جراحی عبارتند از:

• بازگشت ناخنک پس از برداشتن آن. برای جلوگیری از رشد ناخنک، باید قطره های استروئیدی تجویز شده را مصرف کنید و از قرار گرفتن در معرض نور خورشید در چشم خودداری کنید.
• ایجاد کیست یا عفونت.
• دوبینی مداوم که نیاز به جراحی مجدد دارد.
• ممکن است چشم شما همچنان خشک یا تحریک شود.
• صلبیه یا ذوب قرنیه. این آسیب شدید به این دو لایه چشم شما است. این یک عارضه شناخته شده استفاده از میتومایسین C و 5-فلوئورواوراسیل است، اما قابل درمان است.

کاهش خطر ابتلا به ناخنک و پیشگیری از ابتلا به آن

شما می توانید خطر ابتلا به ناخنک را کاهش دهید، در صورت داشتن ناخنک رشد آن را کاهش دهید، یا در موارد زیر از بازگشت آن پس از جراحی جلوگیری کنید:

برای محافظت از چشمان خود در برابر اشعه ماوراء بنفش، زمانی که زیر نور خورشید هستید از عینک آفتابی یا کلاه لبه پهن استفاده کنید. عینک آفتابی باید 99% تا 100% اشعه ماوراء بنفش A و B را متوقف کند. سبک های بسته بندی شده بهترین هستند. آنها را حتی در روزهای ابری بپوشید. همچنین از اشک مصنوعی برای مرطوب نگه داشتن چشم استفاده کنید، به خصوص اگر در آب و هوای خشک زندگی می کنید.

در صورت ابتلا به ناخنک چه کارهایی بایستی انجام داد؟

اکثر افرادی که ناخنک دارند نیازی به درمان ندارند. در صورت داشتن علائم، داروها می توانند علائم را درمان کنند. اگر ناخنک دید شما را مسدود یا تار کند، می توان آن را برداشت.

در صورت انجام عمل جراحی، احتمال بازگشت ناخنک به نوع جراحی و میزان قرار گرفتن در معرض نور خورشید پس از جراحی بستگی دارد.

نرخ بازگشت ناخنک عبارتند از:

• اگر جراحی شما فقط یک تکنیک برداشتن ساده باشد تا حدود 80٪.
• اگر از غشای آمنیوتیک برای پوشاندن محل ناخنک استفاده شود، حدود 20٪
• اگر جراحی شما برداشتن ناخنک و سپس جایگزینی بافت با فلپ ملتحمه یا اتوگرافت باشد، بین 5 تا 10 درصد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر متوجه تغییری در بینایی خود شدید یا اگر علائم ناراحت کننده برگشتند، با ارائه دهنده خود تماس بگیرید. شما و پزشک معالج برای بررسی بینایی و ردیابی رشد ناخنک، بازدیدهای منظمی را خواهید داشت.

سئوالات متداول

در زمان داشتن ناخنک چشم می توان از لنزهای تماسی استفاده کرد؟

اگر ناخنک باعث ناراحتی چشم شود، احتمالاً نباید از لنزهای تماسی خود استفاده کنید. با این حال بهتر است از پزشک خود بپرسید.

آیا ناخنک می تواند باعث نابینایی شود؟

اگر ناخنک به رشد در سراسر قرنیه ادامه دهد، می تواند دید شما را مسدود یا تار کند. گاهی ناخنک می تواند قرنیه شما را زخمی کند، اما این اتفاق نادر است. جای زخم اگر جزئی باشد قابل درمان است. اگر جای زخم بزرگ باشد، آسیب به قرنیه می تواند باعث کوری شود. از نظر فنی ممکن است، اما نادر است که ناخنک منجر به نابینایی شود. موارد معمولا جزئی هستند یا در صورت نیاز با دارو یا جراحی درمان می شوند.

آیا ناخنک خود به خود از بین می رود؟

به خودی خود از بین نخواهد رفت. ناخنک کوچک ممکن است تا زمانی که رشدش متوقف شود هرگز برای چشم مشکلی ایجاد نمی کند. در بیشتر موارد، تنها راه برای برداشتن کامل ناخنک، جراحی است.

تفاوت ناخنک با آب مروارید چیست؟

1. ناخنک رشد بیش از حد خود بافت ملتحمه است. منجر به ایجاد یک ناحیه برجسته روی ملتحمه شما می شود – غشای شفافی که تمام جلوی چشم شما را می پوشاند.
2. آب مروارید کدر شدن عدسی چشم شما است. لنز شما در پشت عنبیه (قسمت رنگی چشم شما) قرار دارد. لنز شما نور را متمرکز می کند و با مغز شما برای پردازش اطلاعات و ایجاد تصویری از آنچه می بینید کار می کند.

چرا ناخنک چشم موج سوار نامیده می شود؟

نام مستعار “چشم موج سوار” از این ایده گرفته شده است که موج سواران در همان عناصری کار می کنند که باعث ایجاد ناخنک می شوند – خورشید، باد و شرایط گرد و غبار!

آیا ناخنک یک بیماری جدی است؟

ناخنک سرطانی نیست. با این حال، می تواند به اندازه ای بزرگ شود که بخشی از قرنیه شما را بپوشاند (گنبد شفافی که مردمک و عنبیه شما را می پوشاند). هنگامی که این اتفاق می افتد، می تواند بینایی شما را تحت تاثیر قرار دهد. در موارد نادر، ناخنک می تواند قرنیه شما را زخمی کند. بدون درمان، ممکن است بینایی خود را از دست بدهید.

رشد ناخنک چقدر طول می کشد؟

ناخنک می تواند به آرامی در طول زندگی شما رشد کرده و گسترش یابد یا ممکن است در نقطه ای متوقف شود.

تفاوت ناخنک و پینگوکولا چیست؟

هر دو روی ملتحمه چشم شما رشد می کنند.

1. Pingueculum یک رشد زرد یا سفید بر روی سفیدی چشم شما است. روی ملتحمه می ماند و روی قرنیه شما همپوشانی ندارد. معمولاً علائمی ایجاد نمی کند یا نیاز به برداشتن دارد.
2. ناخنک یک رشد گوشتی است که رگ های خونی زیادی در خود دارد. ممکن است کوچک بماند یا رشد کند و روی قرنیه پخش شود. ممکن است به صورت پینگکولوم شروع شود.