ملانوم چشم چیست؟ علائم، تشخیص + نحوه درمان ملانوم چشم

ملانوم چشم ملتحمه یا ملانوم بدخیم ملتحمه، سرطان نادری است که در بافتی که از سفیدی چشم ها و پلک های شما محافظت می کند، رخ می دهد. ممکن است در ابتدا علائمی ایجاد نکند. گزینه های درمانی شامل جراحی و کرایوتراپی است.

ملانوم چشم چیست؟

ملانوم ملتحمه یا ملانوم بدخیم (سرطانی) ملتحمه، نوع نادری از سرطان چشم است. برخی افراد آن را ملانوم بدخیم ملتحمه می نامند. این عارضه بر بافت شفافی که داخل پلک ها و قسمت سفید چشم شما (به نام صلبیه) را می پوشاند، تأثیر می گذارد. اغلب ملانوم ملتحمه ملتحمه پیازی یا غشای مخاطی را که از صلبیه شما محافظت می کند، تحت تاثیر قرار می دهد.

ملانوم ملتحمه نوعی ملانوم چشمی یا ملانوم چشم است. ملانوما با رشد کنترل نشده ملانوسیت ها یا سلول هایی که رنگدانه ای به نام ملانین را می سازند، شروع می شود. ملانین چیزی است که به مو، پوست و چشم ها رنگ می دهد. ملانوما اغلب در پوست شما اتفاق می افتد. این بیماری چشم حتی می تواند کشنده باشد.

ملانوم ملتحمه چقدر شایع است؟

ملانوم ملتحمه نوع نادری از سرطان چشم است که حدود 2 درصد از کل تومورهای چشم و حدود یک چهارم 1 درصد (0.25 درصد) از کل ملانوم ها را تشکیل می دهد. میزان بروز در سال های اخیر رو به افزایش بوده است.

در دنیای غرب، ملانوما ملتحمه دارای نرخ بروز 0.2 تا 0.5 مورد در هر 1 میلیون نفر در سال است. اغلب در افراد سفید پوست غیر اسپانیایی اتفاق می افتد، اما افراد آسیایی تبار، سیاه پوستان و اسپانیایی ها نیز می توانند به این بیماری مبتلا شوند. به ندرت در کودکان اتفاق می افتد.

ملانوم ملتحمه نوع متفاوتی از سرطان چشم نسبت به رتینوبلاستوما یا ملانوم داخل چشمی است. ملانوم داخل چشمی uvea (لایه میانی چشم) را تحت تاثیر قرار می دهد و شایع ترین نوع سرطان چشم است. رتینوبلاستوما شبکیه پشت چشم را تحت تأثیر قرار می دهد.

علائم ملانوم چشم

ملانوما چشم ممکن است در ابتدا علائمی ایجاد نکند. اگر علائم و نشانه‌های ملانوم ملتحمه در شما ایجاد شود، ممکن است دارای نقطه‌ای باشند که:

1. ممکن است رنگ (رنگدانه) داشته باشد. اگر لکه رنگ نداشته باشد، ممکن است ملانوم ملتحمه آملانوتیک داشته باشید. آملانوتیک به معنای “بدون ملانین” است.
2. ممکن است صاف یا ندولار (برآمده) باشد.
3. فقط در یک چشم (یک طرفه) وجود دارد.
4. احساس جرقه زدن یا لکه های گرد و غبار در بینایی شما (شناور)
5. یک لکه تاریک در حال رشد روی عنبیه
6. تغییر در شکل دایره تیره (مردمک) در مرکز چشم شما
7. دید ضعیف یا تاری در یک چشم
8. از دست دادن دید محیطی

محل ایجاد ملانوم چشم

ملانوم اغلب در سلول های لایه میانی چشم شما (uvea) ایجاد می شود. Uvea دارای سه قسمت است و هر کدام ممکن است تحت تاثیر این بیماری چشمی قرار گیرند:

1. عنبیه که قسمت رنگی جلوی چشم است
2. لایه مشیمیه که لایه عروق خونی و بافت همبند بین صلبیه و شبکیه در پشت یووه است.
3. جسم مژگانی که در جلوی یووه قرار دارد و مایع شفاف (زلالیه) را به داخل چشم ترشح می کند.

ملانوم همچنین می تواند در خارجی ترین لایه جلوی چشم (ملتحمه)، در حفره ای که کره چشم را احاطه کرده و روی پلک نیز رخ دهد، اگرچه این نوع ملانوم بسیار نادر است.

علل ابتلا به ملانوم چشم

از آنجایی که ملانوم ملتحمه بسیار نادر است، محققان مطمئن نیستند که چه چیزی باعث آن می شود. ژنتیک ممکن است نقش داشته باشد، اما مسری نیست و از فردی به فرد دیگر سرایت نمی‌کند. دو بیماری ارتباط مشخص تری با ایجاد ملانوم ملتحمه دارند.

1. ملانوز اکتسابی اولیه (PAM)، که شامل لکه‌ هایی است، گاهی اوقات رنگی، که با آن‌ ها متولد نشده‌ اید و حداقل 1 میلی‌ متر قطر دارند. PAM می تواند با یا بدون سلول های غیر طبیعی رخ دهد.
2. خال ملتحمه که اغلب به آن ها خال یا کک و مک می گویند.

عوامل خطر ملانوم ملتحمه:

به طور کلی عوامل خطر برای ملانوم چشمی (چشم) عبارتند از:

1. داشتن چشم های آبی یا سبز: افرادی که چشم‌های قهوه‌ای دارند کمتر از افرادی که چشم‌های روشن دارند، به ملانوم چشمی مبتلا می‌شوند.
2. سفید بودن: احتمال ابتلا به ملانوم چشمی در افراد سایر گروه های قومی کمتر از سفیدپوستان است.
3. بالا رفتن سن: این خطر با افزایش سن افزایش می یابد.
4. جهش های ژنتیکی خاص: برخی از ژن های منتقل شده از والدین به فرزندان ممکن است خطر ابتلا به ملانوم را افزایش دهند.
5. اشعه های خورشیدی: دانشمندان فکر می کنند قرار گرفتن در معرض نور فرابنفش نیز ممکن است یک عامل خطر باشد.

قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش (UV). نقش قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش در این بیماری نامشخص است. شواهدی وجود دارد که نشان می‌ دهد قرار گرفتن در معرض نور UV، مانند نور خورشید یا سولار، ممکن است خطر ابتلا به ملانوم چشم را افزایش دهد.

علاوه بر این، افرادی که دارای رنگدانه‌ های غیرطبیعی پوست در پلک‌ ها و بافت‌ های مجاور هستند و افزایش رنگدانه روی یووه (که به عنوان ملانوسیتوز چشمی شناخته می‌ شود) نیز در معرض خطر ابتلا به ملانوم هستند.

ملانوم چه عوارضی دارد؟

ملانوم درمان نشده می تواند منجر به از دست دادن بینایی و حتی مرگ شود.

نحوه تشخیص ملانوم چشم

یک متخصص چشم یا چشم پزشک ممکن است ملانوم ملتحمه را در طول معاینه معمول چشم پیدا کند. اگر مشکوک به ملانوم ملتحمه باشند، ممکن است آزمایش‌ های زیر را تجویز کنند:

• سونوگرافی.
• توموگرافی انسجام نوری (OCT)، یک اسکن لیزری برای ارزیابی ضخامت ملتحمه.
• بیوپسی

اگر متخصص مراقبت از چشم شما فکر می کند که ملانوم ملتحمه ممکن است متاستاز داده باشد (به قسمت دیگری از بدن شما سرایت کرده است)، ممکن است آزمایش های زیر را نیز لازم داشته باشد:

1. آزمایشات خون
2. اسکن PET یا سایر آزمایش‌ های تصویربرداری، مانند اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT اسکن) یا اسکن تصویربرداری تشدید مغناطیسی (اسکن MRI)

درمان بیماری ملانوم چشم

پزشک متخصص شما گزینه ها را با شما در میان می گذارد تا بهترین درمان را برای وضعیت شما بیابید. درمان ممکن است شامل هر یک از این موارد باشد:

• برداشتن ضایعه (نقطه) با جراحی.
• سرما درمانی.
• پرتودرمانی و شیمی‌ درمانی موضعی درمان‌ های کمکی هستند. (اولین درمان انتخابی نیستند) پرتودرمانی می تواند شامل براکی تراپی و پرتودرمانی خارجی باشد.

عوارض جانبی درمان ملانوم ملتحمه

عوارض احتمالی جراحی ملانوم ملتحمه عبارتند از:

• زخم قرنیه
• عفونت
• دوبینی

خطرات بالقوه کرایوتراپی برای ملانوم ملتحمه:

1. آسیب موقت یا دائمی به بخش‌ هایی از چشم، از جمله پلک‌ ها
2. ایریت (التهاب عنبیه شما)

عوارض بالقوه شیمی درمانی موضعی برای ملانوم چشم:

• سوزش چشم
• چشم درد
• بلفارواسپاسم
• زخم قرنیه

عوارض بالقوه اشعه برای درمان:

• خشکی چشم.
• خراش های موقت قرنیه
• ریزش مژه.
• آب مروارید کانونی

اگر این درمان ها به خوبی جواب ندهند، ممکن است ارائه دهنده شما نیاز به برداشتن چشم آسیب دیده داشته باشد.

فرد چه مدت پس از درمان ملانوم چشم احساس بهتری خواهد داشت؟

مدت زمانی که طول می کشد تا احساس بهتری داشته باشید بستگی به نوع درمانی شما دارد. هنگامی که تصمیم خود را در مورد بهترین نوع درمانی برای شما می گیرید، متخصص شما در این مورد با شما صحبت خواهد کرد.

عوارض بیماری ملانوم چشم

عوارض ملانوم چشم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• افزایش فشار داخل چشم (آب سیاه): ملانوم در حال رشد ممکن است باعث گلوکوم شود. علائم و نشانه های گلوکوم ممکن است شامل درد و قرمزی چشم و همچنین تاری دید باشد.
• از دست دادن بینایی: ملانوم های بزرگ چشم اغلب باعث از دست دادن بینایی در چشم آسیب دیده می شود و می تواند عوارضی مانند جدا شدن شبکیه ایجاد کند که همچنین باعث کاهش بینایی می شود.

ملانوماهای کوچک چشم در صورتی که در قسمت های حساس چشم رخ دهند می توانند باعث کاهش بینایی شوند. ممکن است برای دیدن در مرکز دید یا پهلو مشکل داشته باشید. ملانوم های بسیار پیشرفته چشم می توانند باعث از دست دادن کامل بینایی شوند.

• ملانوم چشم که فراتر از چشم گسترش می یابد: ملانوم می تواند در خارج از چشم و به نواحی دوردست بدن از جمله کبد، ریه ها و استخوان ها گسترش یابد.

آیا می توان از ملانوم ملتحمه پیشگیری کرد؟

شما نمی توانید از ایجاد ملانوم ملتحمه جلوگیری کنید، اما ممکن است بتوانید خطر خود را کاهش دهید.

چگونه می توان خطر خود را کاهش داد؟

ممکن است بتوانید خطر ابتلا به ملانوم ملتحمه را با استفاده از عینک آفتابی و کلاه مناسب زمانی که هوا روشن است کاهش دهید. این به محافظت از شما در برابر اشعه ماوراء بنفش کمک می کند. حتی ممکن است بخواهید از بیرون رفتن در زیر نور شدید آفتاب خودداری کنید.

اگر ملانوم ملتحمه داشته باشم چه انتظاری می توانم داشته باشم؟

اگر ملانوم ملتحمه دارید و درمان می شود، چشم انداز بقا خوب است. با این حال، ممکن است که شما مقداری از دست دادن بینایی داشته باشید. اگر ملانوم ملتحمه دارید که گسترش می یابد (متاستاز) کمتر امیدوار کننده است. در این موارد، به احتمال زیاد به ریه ها و غدد لنفاوی را نیز درگیر می کنند.

مراقبت از خود در صورت ابتلا به ملانوم چشم چگونه است؟

برخی از چیزهایی که ممکن است به شما کمک کند از خودتان محافظت کنید عبارتند از:

• برنامه ریزی و قرار ملاقات های منظم با تیم پزشکی خود.
• رعایت رژیم غذایی سالم
• داشتن فعالیت منظم
• کاهش استرس
• درخواست و پذیرش خدمات مربوط به کم بینایی یا دوبینی.

چه زمانی باید به اوپتومتریست مراجعه کرد؟

اگر خارج از قرار ملاقات های منظم برنامه ریزی شده خود، مشکلات جدید یا نگران کننده ای با سلامت یا بینایی خود دارید، به اوپتومتریست خود مراجعه کنید.

تفاوت خال ملتحمه با ملانوم ملتحمه چیست؟

خال ملتحمه یک نقطه غیرسرطانی (خوش خیم) روی ملتحمه شما است. اصطلاحات غیرپزشکی برای خال شامل کلمات خال، خال مادرزادی یا علامت زیبایی است. خال سرطانی نیست، اما مواردی وجود دارد که خال ملتحمه به سرطان تبدیل می شود و در نتیجه به ملانوم ملتحمه تبدیل می شود.

جمع بندی:

اگر لکه های رنگی یا ضخیم جدید یا بدتر در سفیدی چشم خود دارید، باید با یک متخصص مراقبت از چشم تماس بگیرید. شنیدن اینکه ممکن است ملانوم ملتحمه (سرطان) داشته باشید، می تواند احساسات ناخوشایندی را ایجاد کند. با این حال، بهتر است هر چه زودتر تشخیص دقیق داده شود و درمان شروع شود.

منبع